Κονδυλώματα

Τα κονδυλώματα αποτελούν μία από τις πιο συχνές εκδηλώσεις λοίμωξης από τον ιό HPV (Human Papilloma Virus), ο οποίος θεωρείται ο πιο συχνά σεξουαλικά μεταδιδόμενος ιός παγκοσμίως. Πολλές μελέτες δείχνουν ότι η πλειοψηφία των σεξουαλικά ενεργών ατόμων θα εκτεθεί σε κάποιο στέλεχος του ιού κατά τη διάρκεια της ζωής της. Υπολογίζεται ότι περίπου το 50–75% του πληθυσμού αναπαραγωγικής ηλικίας μολύνεται από τον HPV σε κάποια χρονική στιγμή.

Περισσότερα από 200 στελέχη, εκ των οποίων περίπου 40 προσβάλλουν τη γεννητική, περιγεννητική και στοματική περιοχή. Τα κονδυλώματα οφείλονται κυρίως σε στελέχη χαμηλού κινδύνου, με συχνότερα τα HPV 6 και 11, τα οποία ευθύνονται για το 90% των περιπτώσεων. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνυπάρχουν και στελέχη υψηλού κινδύνου, όπως τα HPV 16, 18, 31, 33 και 45, τα οποία σχετίζονται με δυσπλασίες και κακοήθειες, όπως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας ή του πρωκτού. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη διάγνωση των κονδυλωμάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Πώς μοιάζουν τα κονδυλώματα

Τα κονδυλώματα εμφανίζονται ως μικρές προεξοχές του δέρματος με ανώμαλη επιφάνεια και συχνά περιγράφονται ως μικρά σπυράκια ή θηλώματα. Συνήθως έχουν το χρώμα του δέρματος, αλλά μπορεί να είναι και πιο σκούρα. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλούν πόνο, κνησμό ή αίσθημα καύσου.

Σε πολλές περιπτώσεις τα κονδυλώματα δεν προκαλούν συμπτώματα και μπορεί να παραμείνουν απαρατήρητα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μόνο ορισμένοι τύποι HPV οδηγούν στην εμφάνιση ορατών κονδυλωμάτων στα γεννητικά όργανα. Άλλοι τύποι του ιού μπορεί να προκαλέσουν κυτταρικές αλλοιώσεις στις επιφανειακές στιβάδες του δέρματος ή στους βλεννογόνους, όπως στον τράχηλο της μήτρας.

Στους άνδρες, τα κονδυλώματα μπορεί να εμφανιστούν στο:

• Πέος
• Όσχεο
• Ουρήθρα
• Εφήβαιο
• Περιπρωκτική και βουβωνική περιοχή

Στις γυναίκες εντοπίζονται συχνά στα:

• Χείλη του αιδοίου
• Τοιχώματα του κόλπου
• Εφήβαιο
• Περίνεο
• Περιπρωκτική και βουβωνική χώρα

Σε αρκετές περιπτώσεις δεν είναι άμεσα ορατά, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την κλινική εξέταση από εξειδικευμένο ιατρό. Επιπλέον, τα κονδυλώματα μπορούν να μεταδοθούν και με τον στοματικό έρωτα, προσβάλλοντας βλεννογόνους όπως ο φάρυγγας, η γλώσσα και η υπερώα.

Τα κονδυλώματα αποτελούν καθαρά σεξουαλικά μεταδιδόμενη νόσο. Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής (κολπικής, πρωκτικής ή στοματογεννητικής), αλλά και με την απλή δερματική επαφή με μολυσμένη περιοχή. Η πιθανότητα μετάδοσης είναι υψηλή και μπορεί να φτάσει έως και 70% χωρίς προφύλαξη. Ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά με τη συχνή εναλλαγή ερωτικών συντρόφων. Αν και η μετάδοση είναι πιο εύκολη όταν υπάρχουν κλινικά ορατά κονδυλώματα, δεν αποκλείεται και σε περιπτώσεις χωρίς εμφανή συμπτώματα. Ο ιός εισέρχεται στο δέρμα ή τους βλεννογόνους μέσω μικρών αμυχών που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.

Η διάγνωση των κονδυλωμάτων γίνεται κλινικά από εξειδικευμένο ιατρό, καθώς δεν υπάρχει εξέταση αίματος για την ανίχνευση του HPV. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κονδυλώματα είναι δύσκολο να διακριθούν από φυσιολογικές ανατομικές παραλλαγές της γεννητικής περιοχής. Σήμερα υπάρχει η δυνατότητα ακριβούς διάγνωσης και ταυτοποίησης του τύπου του ιού μέσω του HPV DNA test, το οποίο προσδιορίζει αν πρόκειται για στέλεχος χαμηλού ή υψηλού κινδύνου. Το τεστ εφαρμόζεται τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες και είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε περιπτώσεις υποτροπιαζόντων κονδυλωμάτων.

Ο κίνδυνος μόλυνσης από HPV αφορά κάθε σεξουαλικά ενεργό άτομο. Η σεξουαλική αποχή, η σταθερή σχέση με έναν σύντροφο και η σωστή χρήση προφυλακτικού μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο, χωρίς όμως να προσφέρουν απόλυτη προστασία. Ιδιαίτερο ρόλο στην εμφάνιση και την υποτροπή των κονδυλωμάτων παίζει και η γενική κατάσταση της υγείας και το ανοσοποιητικό σύστημα. Παράγοντες όπως το άγχος, το κάπνισμα, η κακή διατροφή, το αλκοόλ, η εγκυμοσύνη, οι λοιμώξεις και η καλοκαιρινή περίοδος μπορούν να ευνοήσουν την ενεργοποίηση του ιού.

Η αντιμετώπιση των κονδυλωμάτων εξαρτάται από τον αριθμό, το μέγεθος και την εντόπιση των βλαβών. Παρότι σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υποχωρήσουν αυτόματα, συνιστάται η άμεση θεραπεία για τη μείωση της μετάδοσης και των υποτροπών. 

Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:

✅ Τοπικές αγωγές

✅ Κρυοθεραπεία

✅ Διαθερμοπηξία

✅ Χειρουργική αφαίρεση

✅ Fractional Laser CO₂

Η θεραπεία με Fractional Laser CO₂ αποτελεί σήμερα την πιο αποτελεσματική και σύγχρονη μέθοδο αντιμετώπισης των κονδυλωμάτων. Στοχεύει επιλεκτικά μόνο τις υπάρχουσες βλάβες, αφήνοντας ανέπαφο το υγιές δέρμα. Είναι αναίμακτη, ανώδυνη, με εξαιρετικό αισθητικό αποτέλεσμα, χωρίς ουλές και με ελάχιστο ή μηδενικό μετεγχειρητικό πόνο. Συχνά επιτυγχάνεται πλήρης αντιμετώπιση σε μία μόνο συνεδρία,, με ελάχιστες παρενέργειες όταν εφαρμόζεται από εξειδικευμένο δερματολόγο.