Υπεριδρωσία

Τι είναι η υπεριδρωσία
Η υπεριδρωσία είναι η παραγωγή ιδρώτα σε ποσότητα μεγαλύτερη από όση χρειάζεται ο οργανισμός για τη θερμορύθμισή του. Σε αντίθεση με τον φυσιολογικό ιδρώτα λόγω ζέστης, άσκησης ή στρες, η υπεριδρωσία μπορεί να εμφανίζεται ανεξάρτητα από αυτούς τους παράγοντες, ακόμη και σε δροσερό περιβάλλον και σε κατάσταση πλήρους ηρεμίας. Εκτιμάται ότι επηρεάζει ένα μικρό αλλά σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού παγκοσμίως, και συχνά συνοδεύεται από αμηχανία, άγχος και τάση αποφυγής κοινωνικών ή επαγγελματικών καταστάσεων.
Πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής υπεριδρωσία; Σε τι οφείλεται
Η υπεριδρωσία διακρίνεται σε δύο βασικές κατηγορίες:
- Πρωτοπαθής (ιδιοπαθής) υπεριδρωσία: η πιο συχνή μορφή. Είναι εστιακή — εντοπίζεται σε συγκεκριμένες περιοχές (μασχάλες, παλάμες, πέλματα, πρόσωπο/τριχωτό κεφαλής), εμφανίζεται συνήθως συμμετρικά και ξεκινάει συχνά από την παιδική ή εφηβική ηλικία. Η ακριβής αιτία δεν είναι πλήρως κατανοητή, αλλά φαίνεται να υπάρχει κληρονομική προδιάθεση.
- Δευτεροπαθής υπεριδρωσία: οφείλεται σε υποκείμενη αιτία —όπως υπερθυρεοειδισμός, διαβήτης, εμμηνόπαυση, λοιμώξεις, καρδιαγγειακά προβλήματα ή ορισμένα φάρμακα— και τείνει να είναι γενικευμένη, δηλαδή να αφορά όλο το σώμα και όχι μόνο μεμονωμένες περιοχές.
Αν η εφίδρωσή σας είναι εστιακή, συμμετρική και υπάρχει από μικρή ηλικία, πρόκειται πιθανότατα για πρωτοπαθή υπεριδρωσία — καλή υποψήφια κατάσταση για στοχευμένη θεραπεία. Αν είναι γενικευμένη, ξαφνική ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα (απώλεια βάρους, αίσθημα παλμών, κούραση), αξίζει ιατρική αξιολόγηση για πιθανή υποκείμενη αιτία πριν από οποιαδήποτε τοπική θεραπεία.
Κρανιοπροσωπική υπεριδρωσία και ξαφνική εφίδρωση στο πρόσωπο
Η κρανιοπροσωπική υπεριδρωσία είναι μια από τις μορφές πρωτοπαθούς εστιακής υπεριδρωσίας, με υπερβολική εφίδρωση στο πρόσωπο ή το τριχωτό της κεφαλής, χωρίς προφανή αιτία ζέστης ή άγχους. Είναι σχετικά σπανιότερη από τη μασχαλιαία ή την παλαμοπελματική μορφή, αλλά εξίσου ενοχλητική, καθώς είναι δυσκολότερο να κρυφτεί.
Αν παρατηρείτε ξαφνική, επεισοδιακή εφίδρωση στο πρόσωπο, αξίζει να εξετάσετε και άλλες πιθανές αιτίες πριν υποθέσετε πρωτοπαθή υπεριδρωσία: εξάψεις της εμμηνόπαυσης, επεισόδια άγχους ή πανικού, παρενέργειες φαρμάκων, ή —σπανιότερα— υποκείμενες παθήσεις. Η σωστή διάγνωση καθορίζει και τη σωστή θεραπεία.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό:
- πότε ξεκίνησε η υπεριδρωσία
- ποιες περιοχές αφορά
- αν είναι συμμετρική
- αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.
Πριν από τη θεραπεία, ο δερματολόγος «χαρτογραφεί» με ακρίβεια την περιοχή της μέγιστης εφίδρωσης, ώστε οι ενέσεις νευροτοξίνης να γίνουν στα σωστά σημεία. Όταν υπάρχει υποψία δευτεροπαθούς αιτίας, μπορεί να συστηθούν επιπλέον εξετάσεις ή παραπομπή σε ιατρό άλλης ειδικότητας.

Πώς αντιμετωπίζεται η υπεριδρωσία με ενέσεις νευροτοξίνης
Η νευροτοξίνη (βοτουλινική τοξίνη τύπου Α) μπλοκάρει προσωρινά το νευρικό σήμα που διεγείρει τους ιδρωτοποιούς αδένες στην περιοχή της θεραπείας, χωρίς να επηρεάζει τη φυσιολογική εφίδρωση του υπόλοιπου σώματος. Γίνονται πολλαπλές, μικρές, επιφανειακές ενέσεις στην περιοχή που έχει χαρτογραφηθεί, χωρίς να απαιτείται χειρουργική επέμβαση.
Το αποτέλεσμα γίνεται αντιληπτό μέσα σε λίγες ημέρες έως δύο εβδομάδες, με την πλήρη δράση να εμφανίζεται συνήθως μέσα στην πρώτη εβδομάδα. Η μείωση της εφίδρωσης μπορεί να φτάσει έως και 90-95% στις μασχάλες, τις παλάμες και τα πέλματα, αν και το ακριβές ποσοστό διαφέρει από άτομο σε άτομο. Το αποτέλεσμα διαρκεί συνήθως 4 έως 6 μήνες, μετά τους οποίους η εφίδρωση επανέρχεται σταδιακά και απαιτείται νέα συνεδρία συντήρησης.
Η διαδικασία είναι καλά ανεκτή στις μασχάλες και τα πέλματα. Στις παλάμες, η περιοχή είναι πιο ευαίσθητη, και ο δερματολόγος μπορεί να χρησιμοποιήσει τοπική αναισθησία ή ψύξη για μεγαλύτερη άνεση κατά τη διαδικασία.
